Κλαρίσε Λισπέκτορ

Μόλις η γριά μάντισσα ανακοίνωσε στη συγγραφέα ότι αύριο το πρωί στις επτά ακριβώς, θα πέθαινε, αυτή δεν έδειξε να φοβάται, ούτε και να χάνει την ψυχραιμία της, ζητώντας εξηγήσεις και οποιαδήποτε «αντιπροβλεπτική» σωτηρία.


Του Χριστόφορου Τριάντη

Μόλις η γριά μάντισσα ανακοίνωσε στη συγγραφέα  ότι αύριο το πρωί στις επτά ακριβώς, θα πέθαινε, αυτή δεν έδειξε να φοβάται, ούτε και να χάνει την ψυχραιμία της, ζητώντας εξηγήσεις και οποιαδήποτε «αντιπροβλεπτική» σωτηρία. Διόλου δεν παραξενεύτηκε για την επισήμανση τής επελαύνουσας ανυπαρξίας. Μάλιστα σιώπησε εκκωφαντικά. Στράφηκε και κοίταξε κάπως νωχελικά το γιαπωνέζικο ρολόι στον τοίχο. Μια γκέισα με πολύχρωμο κιμονό, κρατώντας ένα ασιατικό φαναράκι, μετρούσε τα δευτερόλεπτα τού κόσμου και τα δικά της. Γοητευτική καταγραφή τού αναπόφευκτου. Αλλά ο χρόνος φαινόταν να κάνει αντίθετους κύκλους, αλλάζοντας τη φορά τού τέλους προς κάτι μεγαλύτερο κι απ’ το ίδιο το τέλος, ανεξερεύνητο παρά τις προσπάθειες (οι μάντεις εξασφαλίσουν μια ασυλία, όχι οι λογοτέχνες).

Η συγγραφέας βγήκε έξω και περπάτησε. Έφτασε στον μεγάλο βράχο ,που έμοιαζε σαν να κρεμόταν πάνω από τη γη. Στάθηκε. Η πρώτη σκέψη της  ήταν ότι ακολουθεί τη μοίρα των θεών. Οι άνθρωποι δεν δείχνουν έλεος στον Θεό. Ακόμα κι όταν οι κρύες στάχτες τους αναμειγνύονται με τα  φαντάσματα των ξεριζωμένων δέντρων, επαναλαμβάνουν τις ίδιες μαρτυρικές πορείες και τις ίδιες ιαχές μπροστά στις δολοφονίες και τα ψέματα .Και πού καταλήγουν; Σε πυρές λήθης και μεγαλείου (για τους λιγότερους), μην αφήνοντας ασύλητο οτιδήποτε. Καταπατημένη η ανώτατη αρχή, λιθοβολημένη έτσι από μίσος.

Και οι διαδρομές, προς όλες τις κατευθύνσεις, είναι κατασκαμμένες από γεγονότα και πρόσωπα. Οδοδείκτες για τα υψηλά και τις κατηφοριές. Όλα όμως είναι ζωή, και ο θάνατος ζωή είναι. Αυτή ήταν η τελευταία άγραφη φράση τής Κλαρίσε Λισπέκτορ. Παραχωρήθηκε ανάλεκτη, ως παρακαταθήκη για τους ανθρώπους. Το τυχαίο καθορίζει τις ψυχικές αλλαγές. Τις μεταμορφώνει σε απολιθωμένα χνάρια, σκεπασμένα από λίγο βρόχινο νερό, αγεωμέτρητα σχέδια για τον επόμενο παρατηρητή ή αναζητητή τής ίδιας μοίρας. Πάντα κάτω από το φεγγάρι και πίσω απ’ τις εποχές.

Μα κι ο απολογισμός, έπρεπε να γίνει υποχρεωτικά. Το επιτάσσουν οι εντολές της ανάγκης (κι όχι τα δάκρυα τής  πίστης). Αξεπέραστο μέγεθος συγγραφικής τελειότητας και ποιητικής δημιουργίας η μοίρα , ανεξαρτήτως των προθέσεων.  Ναι , λοιπόν , η ζωή ένα μονοπάτι πάνω σε ξερά χορτάρια και ήχοι, ερχόμενοι από τα παλιά και κατά εξακολούθηση, γραπωμένοι στα ρήγματα, στις βασιλικές  οδούς και τις όχθες του Αμαζονίου. Άσματα που δεν θα ακουστούν, παρά θα στέκονται μελαγχολικά και επίκαιρα για αυτούς που θα ‘ρθουν και για αυτούς που δεν θα ‘ρθουν. Εννοείται η συνάντηση όλων με όλους θα γίνει στον μεγάλο βράχο, αφήνοντας ο καθένας το απολίθωμά του. Δίνεται η δυνατότητα τής προσωπικής σκιαγράφησης.

_

*Η Κλαρίσε Λισπέκτορ (Clarice Lispector) γεννήθηκε το 1920 στο Τσετσέλνικ της Ουκρανίας, σε μια στιγμή που οι Εβραίοι γονείς της αναζητούσαν τρόπο για να μεταναστεύσουν κακήν κακώς από τον τόπο τους, αλλάζοντας συνέχεια χωριά, στην προσπάθειά τους να γλιτώσουν από τα αλλεπάλληλα πογκρόμ και τις δραματικές συνέπειες του Ρωσικού Εμφυλίου. Το 1922 η οικογένεια (οι γονείς, οι δύο μεγαλύτερες αδελφές της και η ίδια) φτάνουν ύστερα από περιπετειώδη περίπλου στη Βραζιλία.

Σε ηλικία δεκατριών ετών διαβάζει τον «Λύκο της στέπας» του Ερμαν Εσε και το «Εγκλημα και τιμωρία» του Ντοστογιέφκι. Αποφασίζει ότι θέλει να γίνει συγγραφέας.

Σπουδάζει νομικά στο Πανεπιστήμιο του Ρίο ντε Ζανέιρο. Η Κλαρίσε απομακρύνεται από την εβραϊκή θρησκεία και αρχίζει να εργάζεται ως δημοσιογράφος. Αποκτά τη βραζιλιάνικη υπηκοότητα το 1943, οπότε παντρεύεται με ένα συμφοιτητή της που γίνεται διπλωμάτης. Ακολουθεί τον άντρα της σε Ιταλία, Ελβετία, Αγγλία, ΗΠΑ, αποκτά δύο γιους (από τους οποίους ο ένας πάσχει από σχιζοφρένεια). Το 1959 και επιστρέφει οριστικά στο Ρίο.

Το 1966 αποκοιμιέται με αναμμένο τσιγάρο, με αποτέλεσμα να πάρει φωτιά το διαμέρισμά της, να απανθρακωθεί το δωμάτιό της και να βρεθεί στο νοσοκομείο μεταξύ ζωής και θανάτου για τρεις ημέρες. Το δεξί της χέρι σχεδόν ακρωτηριάζεται και η νοσηλεία θα διαρκέσει δύο μήνες.

Το 1968 στρατεύεται στον αγώνα κατά της στρατιωτικής δικτατορίας.
Το 1977 πεθαίνει από καρκίνο σε ηλικία 57 ετών.

Comments 1

Κλαρίσε Λισπέκτορ

log in

Captcha!
Don't have an account?
sign up

reset password

Back to
log in

sign up

Captcha!
Back to
log in
Choose A Format
Trivia quiz
Series of questions with right and wrong answers that intends to check knowledge
Poll
Voting to make decisions or determine opinions
Story
Formatted Text with Embeds and Visuals
List
The Classic Internet Listicles
Open List
Open List
Meme
Upload your own images to make custom memes
Video
Youtube, Vimeo or Vine Embeds
Audio
Soundcloud or Mixcloud Embeds
Image
Photo or GIF